Projekt „Powołanie do życia Lubuskiego Związku Organizacji Pozarządowych Win ’o’ Grona Aktywności Obywatelskiej” został zrealizowany przez Stowarzyszenie Lokalna Grupa Rybacka Obra – Warta (SLGR Obra–Warta) w formule trzyletniego przedsięwzięcia rozwojowego, którego osią była budowa trwałych podstaw instytucjonalnych, programowych i środowiskowych dla powstania i stabilnego funkcjonowania regionalnej struktury parasolowej (federacyjnej). Donatorem był Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (NIW–CRSO) w ramach Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018–2030, Priorytet 1a. Łączna kwota dotacji wyniosła 355 000 zł. Projekt prowadzono w ścisłym partnerstwie środowiskowym, z realnym udziałem organizacji obywatelskich oraz Kół Gospodyń Wiejskich z województw lubuskiego i wielkopolskiego, w tym z obszaru subregionu Obry i Warty oraz gmin sąsiadujących, co pozwoliło połączyć potencjały, doświadczenia i zasoby w układzie ponadlokalnym.
Koncepcja projektu była osadzona w podejściu rozwoju instytucjonalnego. Zamiast koncentrować się wyłącznie na pojedynczych wydarzeniach, zaprojektowano sekwencję działań prowadzących do wypracowania wspólnych ram strategicznych, wzmocnienia kompetencji liderów i organizacji, uruchomienia mechanizmów sieciowania oraz podniesienia roli przedstawicielskiej i kontrolnej sektora obywatelskiego w relacjach z samorządem. Logika interwencji obejmowała trzy równoległe strumienie: komponent strategiczno-organizacyjny (dokumenty, zasady, plan wieloletni i „mapa drogowa”), komponent środowiskowy (fora jako platforma konsolidacji i budowania mandatu) oraz komponent kompetencyjny (mentoring i seminaria przedstawicielskie jako narzędzia realnego podnoszenia umiejętności). Dzięki temu projekt nie tylko integrował środowisko, lecz także wytworzył „twarde” produkty i procedury, bez których trwałość struktur parasolowych w praktyce jest trudna do utrzymania.
Zadanie 1 – opracowanie lub aktualizacja strategii rozwoju organizacji – stanowiło rdzeń programowy przedsięwzięcia. W porozumieniu z organizacjami współpracującymi wypracowano i uzgodniono koncepcję funkcjonowania Lubuskiego Związku Organizacji Pozarządowych „Win ’o’ Grona Aktywności Obywatelskiej”, przygotowując kluczowe elementy przyszłej architektury organizacyjnej: projekt statutu i zasady członkostwa, projekt aktu założycielskiego, założenia organizacji biura i rekomendacje kadrowe, księgę procedur, wstępną misję i cele, a także pięcioletni plan działań porządkujący rozwój inicjatywy w układzie fazowym (inicjacja, wzrost, dojrzewanie, usamodzielnianie, samodzielność).
W fazie inicjacji, realizowanej w 2023 r., prowadzono rozpoznanie terenowe oraz budowano obecność w środowisku poprzez udział w wydarzeniach lokalnych (w wielu miejscowościach obu województw) oraz działania promocyjno-integracyjne, które równocześnie wzmacniały rozpoznawalność i gotowość do współpracy. Przygotowane dokumenty strategiczne i organizacyjne zostały przekazane do NIW–CRSO, a ich funkcja była podwójna: porządkowały cele i narzędzia działania inicjatywy, a jednocześnie stanowiły podstawę do budowania mandatu środowiskowego i spójności wewnętrznej przyszłej struktury parasolowej. W wymiarze praktycznym zadanie 1 „spinało” wszystkie pozostałe działania – fora, mentoring i seminaria nie były zbiorem odrębnych wydarzeń, lecz elementami procesu wdrożeniowego strategii i przygotowania środowiska do trwałej współpracy.
Zadania 2–4 obejmowały spójny cykl trzech Lubuskich Forów Organizacji Pozarządowych, które pełniły funkcję kolejnych etapów budowania środowiska współpracy i mandatu dla inicjatywy Lubuskiego Związku Organizacji Pozarządowych „Win ’o’ Grona Aktywności Obywatelskiej”. Każde z forów projektowano jako narzędzie konsolidacji sektora, transferu wiedzy oraz wypracowywania wspólnych kierunków działania, przy czym poszczególne edycje różniły się akcentami tematycznymi i formułą organizacyjną, odpowiadając na rozwój projektu i potrzeby odbiorców. Łącznie trzy fora stworzyły uporządkowaną ścieżkę rozwoju: od inicjacji i zdefiniowania wspólnych ram (2023), przez silne wzmocnienie zasięgu i mobilizacji społecznej (2024), po pogłębienie programu i stabilizację relacji środowiskowych (2025). Dzięki temu cykl forów nie był zbiorem niezależnych wydarzeń, lecz konsekwentnie realizowanym procesem budowania współpracy, mandatu i kompetencji środowiska NGO.
Zadania 5–7 obejmowały trzy cykle warsztatów mentoringowych, których celem było praktyczne wzmacnianie kompetencji organizacji i liderów, rozwijanie umiejętności współpracy, planowania działań, pracy zespołowej oraz zarządzania inicjatywami społecznymi. W 2023 r. pierwszy cykl zrealizowano jako sesję wyjazdową, łączącą dyskusje merytoryczne z integracją oraz aktywnościami sprzyjającymi budowaniu relacji. W 2024 r. drugi cykl odbył się 19–20 lipca, gromadząc 52 osoby i łącząc część warsztatową z aktywnością terenową (m.in. spływem kajakowym), co umożliwiało „trening współpracy” w warunkach wymagających koordynacji, odpowiedzialności i komunikacji. W 2025 r. trzeci cykl miał charakter dwudniowy i został zrealizowany w dwóch terminach: 14 czerwca odbył się Nadobrzański Rajd Rowerowy, a 15–16 sierpnia – mini spływ kajakowy. Formuła „uczenia przez działanie” przełożyła się na wymierne wzmocnienie kompetencji operacyjnych organizacji.
Zadania 8–10 obejmowały trzy seminaria przedstawicielskie, zaprojektowane jako narzędzie wzmacniania roli NGO w procesach decyzyjnych na poziomie lokalnym. Obejmowały one zagadnienia obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej, konsultacji społecznych, stanowisk NGO w sprawach publicznych oraz wykorzystania prawa do informacji publicznej jako instrumentu działań rzeczniczych i kontrolnych. Seminaria wzmacniały kompetencje przedstawicielskie, budowały standard dialogu z administracją i wytwarzały realną zdolność środowiska do inicjowania procesów publicznych.
Zadanie 11 – zorganizowanie Biura i siedziby Projektu – zapewniało zaplecze organizacyjno-administracyjne przedsięwzięcia w całym 30-miesięcznym okresie realizacji (2023–2025). Biuro Projektu funkcjonowało jako centrum koordynacji, dokumentacji, komunikacji i rozliczalności, obsługując logistykę działań, obieg dokumentów, monitoring rzeczowy i finansowy oraz sprawozdawczość.
Wskaźniki projektu potwierdzają, że w 30-miesięcznym okresie realizacji osiągnięto efekty wykraczające poza wewnętrzne wzmocnienie SLGR Obra–Warta. Łączny zasięg przedsięwzięć – liczony jako suma uczestnictwa bezpośredniego oraz odbioru działań w formule zdalnej, zgodnie z przyjętą metodyką sprawozdawczą – wyniósł 8 151 osób. Projekt pozostawił trwałe rezultaty w postaci wzmocnionej sieci współpracy, podniesionych kompetencji liderów oraz uporządkowanych ram strategicznych i proceduralnych przyszłej struktury parasolowej.
Efekty te stanowią solidną podstawę do kontynuacji procesu instytucjonalizacji współpracy po zakończeniu finansowania oraz dalszego rozwijania inicjatywy „Win ’o’ Grona Aktywności Obywatelskiej” jako struktury zdolnej do reprezentowania interesów sektora i wzmacniania jakości polityk publicznych na poziomie lokalnym i regionalnym.
