Obecnie, pomimo wyjątkowo mokrej wiosny zmagamy się z brakiem wody i suszą gruntową. Odpowiedzią na zagrożenie suszą jest retencja wody w ciekach, rozpatrywana nie tylko w kategoriach kilkudniowej nieprzejezdności drogi czy zalanego trawnika, a w kolejno po sobie następujących tygodniach, miesiącach i latach, mierzonych również zamieraniem upraw, pożarami pól i lasów. Największym zagrożeniem dla środowiska jest niestety człowiek. Postęp cywilizacyjny powoduje, że cieki, kiedyś naturalne, stają się dziś ściekami kanalizacyjnymi. W odpowiedzi na zagrożenia urbanistyczne i cywilizacyjne konieczne jest prowadzenie gospodarki wodnej w taki sposób, aby zapewnić poprawę warunków środowiskowych dla całego ekosystemu. W ocenie nie tylko autorów konieczne jest wprowadzenie systemów wspomagających środowisko naturalne. Szczególną dbałością należy objąć lokalne zasoby wodne, gdyż to one decydują o odpowiedniej zasobności środowiska naturalnego.
Ciekawym sposobem na wspomaganie systemu małej retencji są kompozytowe jazy ruchome, demonstrowane już w naszym regionie, jako tańsza alternatywa dla tradycyjnych konstrukcji małych piętrzeń.
W ostatnim czasie, dzięki współpracy AQUA-Tech Sp. z o. o., z Lokalną Grupą Rybacką Obra-Warta powstał projekt budowy autonomicznych zastawek jazowych w technologii kompozytowej, dla poprawy retencji i warunków środowiskowych dorzecza rzeki Obry i Warty. Systemy te grawitacyjnie utrzymują zadany poziom piętrzenia wody w cieku, co szczególnie istotne mogą pracować w zintegrowanych systemach rozproszonych na dowolnym obszarze kraju.
Zarządzany elektronicznie, zasilany z generatorów Energii Odnawialnej system jazowy, autonomicznie utrzymuje zadany poziom piętrzenia dla cieku naturalnego lub dla układu melioracyjnego, wspierając również system retencji dużych Jazów oraz podnoszący poziom produkcji energii elektrycznej w Małych Elektrowniach Wodnych. System grawitacyjny korzystający z technologii powłokowej (kompozytowej) ma dodatkowe zalety w przypadku pracy w okresie zimowym, ponieważ nie wprowadza zagrożenia zamarznięcia instalacji, co szczególnie ważne dla obniżenia kosztów eksploatacji nie jest narażony na korozję oraz nie wymaga stałego i bezpośredniego nadzoru. Jesienią tego roku, w regionie Obry i Warty pojawią się już pierwsze urządzenia tego typu.
Andrzej Polniak – AQUA-Tech Sp. z o. o., Kamil Sieratowski – LGR Obra-Warta
